"#OGalegoNonMata".

 "#OGalegoNonMata"e #RemoveTheLimitations"

Esta é a mensaxe que está a circular por Whatsapp e otras redes sociais.

 Centos de persoas piden a Feixoo que non combata a lingua porque "O galego non mata"

Campaña #OGalegoNonMata, en Twitter, como crítica a Feixoo e o seu ataque ante a Enmenda aprobada no Congreso da reforma da Lomloe, coñecida  como a lei Celaá. 

Se a emenda aprobada polo Congreso di que "Hay que garantizar el conocimiento y la competencia en las dos lenguas cooficiales y adoptar medidas para compensar las carencias que pudieran existir en cualquiera de ellos" preguntámonos, con cal das dúas premisas non está de acordo Núñez Feijóo? 

Lembremos que  o Consello de Europa xa chamara en decembro a atención ao goberno de Feijoo respecto do galego e da, citamos, "necesidade de protexer e normalizar a nosa lingua que ficou relegada das materias científico técnicas e dalgunhas etapas como infantil, educación especial, formación profesional ou ensinanzas de réxime especial como consecuencia do Decreto de Plurilingüismo aprobado por Feijóo en 2010 ).

Información para contextualizar este tema que inflúe na Normalización do noso idioma:

O Relatorio da Comisión de Educación do Congreso, grupo de traballo que analiza, debate e vota as emendas ao proxecto de reforma da lei educativa, votou a favor este xoves de eliminar que o castelán sexa considerada unha lingua vehicular no ámbito educativo e unha lingua oficial do Estado. 

A emenda conxunta do PSOE, Unidas Podemos e ERC (que saíu adiante por 20 votos a favor, fronte a 16 en contra e 1 abstención) suprime da lei educativa (Disposición Adicional 38) a referencia ao castelán como "lingua oficial do Estado", así como de linguas "vehiculares" tanto ao castelán como as demais linguas cooficiais. 

O texto, quedaría así: "As Administracións educativas garantirán o dereito dos alumnos e as alumnas a recibir ensinos en castelán e nas demais linguas cooficiais nos seus respectivos territorios, de conformidade coa Constitución Española, os Estatutos de Autonomía e a normativa aplicable". Deste xeito, a emenda pretende introducir a posibilidade de que as comunidades autónomas poidan determinar cal é a lingua vehicular do seu territorio no ámbito educativo.  Un paso para o recoñecemento do plurilingüismo e da plurinacionalidade do estado español.

A Mesa pola Normalización Lingüísitica insta a Xunta a aproveitar a modificación da LOMCE -que, segundo foi anunciado, eliminirá algunas das restricións ao galego- para implementar a Proposta de bases para a normalización do galego no ensino en Galiza que realizaron o pasado mes de xuño a entidade de defensa da lingua e as ANPAS, organizacións sindicais e movementos de renvación pedagóxica.

“O goberno galego non só se debe mostrar favorábel a estas modificacións”, asegura o presidente da Mesa, Marcos Maceira, “senón que debe actuar no seu propio marco legal para cumprir co sinalado polo Comité de ministros do Consello de Europa, derrogando o decreto contra o galego no ensino” ( Decreto de 2010). Maceira recorda que “a mestura da LOMCE ( Ley Wert 2013 https://praza.gal/movementos-sociais/o-rexeitamento-a-lei-wert-preve-un-berro-historico-e-unanime-este-24-o) co decreto derivou nun cóctel explosivo que na Educación Secundaria aumenta significamente a carga horaria das materias onde está vetada a presenza do galego. e que, na Educación Infantil, o uso do galego no conxunto do país está relegado a un mísero 8%”.

A entidade pola lingua solicitou unha reunión co conselleiro de educación, para presentarlle o documento elaborado conxuntamente por diversos axentes da comunidade educativa e que propón un modelo de sistema educativo no que o galego sexa a lingua vehicular e de aprendizaxe. Ten en conta aspectos básicos como a formación do profesorado e do persoal do centro e a implicación de familias e alumnado nun proceso ao que ninguén pode ficar alleo. Esta implicación concrétase na participación da comunidade educativa tanto nas equipas de normalización como na súa actividade.

Coa súa Proposta de normalización do galego no ensino en Galiza, A Mesa, movementos de renovación pedagóxica, ANPAS e organizacións sindicais queren garantir o ensino en galego e dunha perspectiva galega que, ao tempo, contribúa a mudar a situación na sociedade. O documento recolle achegas de todas as organizacións asinantes e conta cun amplo acordo para conseguir que o galego sexa a lingua vehicular do noso sistema educativo.

 Nós, como cada día                                            

                                                                                                        As linguas suman

Como mentir coas estatísticas do galego.3

Se Queremos saber a manipulación non terá as mans tan cheas!

Como mentir coas estatísticas do galego.3
 Información recollida no blog:https://cartaxeometrica.blogspot.com/2019/10/como-mentir-coas-estatisticas-do-galego3.html

Este cartel foi difundido polo secretario xeral de política lingüística nas redes sociais. Nel preséntanse seis cifras, todas elas son enganosas. Nun principio cabería esperar que os valores foron obtidos do estudo sobre o galego do IGE (2018) e que as variacións correspóndese á comparación co anterior enquisa do IGE (2013). Xa explicamos que o que se presenta como incremento na lectura en galego (+3,95%)  non é tal, senón a cifra absoluta da porcentaxe dos que len máis en galego ca en castelán. Os incrementos no trato cos superiores e cos clientes, foron obtidos sumando as pocentaxes de "só en galego" con "máis en galego", porén  o +2,71% é a cifra de incremento de uso exclusivo do galego cos comerciantes. Se neste caso non se lle engadiu a de "máis en galego" foi porque esta porcentaxe era negativa. Velaí, que segundo conveña a Xunta escolle ben uns datos, ben outros, e así manipula todos os valores.
Pasemos a explicar as dúas últimas cifras que aínda non se analizaron.
Lemos no cartel publicitario da Xunta o seguinte anuncio: un 48% emprega o galego nas redes sociais. Consultamos a fonte. 

As cifras non coinciden. Que sucede? De onde sae ese 48%? Aquí conviña que o lector investigase nos datos e intentase pescudar como obter esa cifra dun 48% antes de seguir lendo. A resposta é para nota.
      ..................................................................................................................................................
      ..................................................................................................................................................

A cifra obterémola cando sumemos as as porcentaxes correspondentes ao ítems "en galego sempre", "máis galego ca castelán" e... "máis castelán ca galego"!: 8,25 +18,03+21,65=47,93, que, redondeando, nos dá ese misterioso 48% . As mesmas razóns servirían para sumar un 92% ("en castelán sempre"+"máis castelán ca galego"+"máis galego ca castelán") de internautas que e empregan o castelán nas redes sociais. Nin este valor, nin o ofrecido pola Xunta son realmente informativos. Se o propósito fose o de facer unha análise seria e rigurosa para adoptar as medidas acaídas ao que reflicten os datos sociolingüísticos non se manipularían os datos.

Consideremos agora a cifra de +4,48%. O cartel foi publicado xusto despois de facérense públicos os datos do IGE sobre o uso do galego no 2018. Todo o mundo entende, polo contexto, que respecto do anterior estudo, do 2013, houbo un aumento dun 4,48% do uso do galego na internet. No seguinte gráfico temos todos os datos desta epígrafe.

Un exercicio moi ilustrativo consistiría en obter, a partir dos datos aquí expostos, o valor destacado pola Xunta: +4,48%. Aposto a que prácticamente ninguén é capaz de obtelo. Con todo, conviña pararse un momento a intentalo antes de continuar lendo. Outra vez a pescuda é para obter unha nota alta, pois a deturpación é ben retorta.
     ......................................................................................................................................................

Vou dar a solución: ー4,48= 69,47-73,95. Efectivamente, houbo un decrecemento dun 4,48% na navegación exclusivamente en castelán no período 2013-2018. A manipulación non é pequena, a Xunta toma, sen xustificación algunha, este decrecemento do castelán como un crecemento do uso do galego. Que manda truco! Basta mirar á esquerda do diagrama de barras para ver que a porcentaxe dos que navegan sempre en galego é ridícula e que, neste caso, se houbo aumento, nin sería prudente indicalo pois prácticamente queda subsumido no erro que se lle permite cometer aos datos do IGE.
É imposible que alguén con algo de vergonza se atreva a divulgar que houbo un incremento dun 4,48% no uso do galego en internet, sabendo que a cifra dos que navegan nesta lingua é dun 1,29%.

Como mentir coas estatísticas do galego.2

Se Queremos saber a manipulación non terá as mans tan cheas!

Como mentir coas estatísticas do galego.2 
 Información recollida no blog: https://cartaxeometrica.blogspot.com/2019/10/como-mentir-coas-estatisticas-do-galego2.html

Seguimos co estudo da manipulación que fai a Xunta dos datos obtidos polo Institituto Galego de Estatística (IGE) sobre o estado da lingua galega e seguimos tamén co mesmo cartel.

Ámbito laboral
Nesta ocasión botarémoslle un ollo aos datos marcados e que fan referencia a dúas grandes áreas do estudo do IGE, as correspondentes ao ámbito social e laboral. Con respecto ao segundo grupo recóllense dous datos neste cartel, un incremento de +3,11% na lingua empregada cos superiores e outro +2,29% na utilizada cos clientes. O que non se di é que estas cifras obtivéronse de sumar os ítems "en galego sempre" con "máis en galego ca castelán" polo que no anunciado incremento de uso do galego, vai incluída unha parte que podemos atribuir á outra lingua. En todo caso, para obter estes resultados houbo que facer sumas de porcentaxes moi pequenas. Sacar conclusións triunfalistas disto é polo menos aventurado. Veremos a razón.
Para facer unha enquisa cómpre escoller unha mostra. Os datos obtidos son os resultados da mostra, non os da poboación. Así e todo, se somos prudentes, podemos tirar determinadas conclusións sobre esta última. Esa prudencia consiste en ter sempre presente que os valores que ofrecemos non son exactos; poden estar sometidos determinados erros. A ventaxa, neste caso, é que o estudo do IGE pode abarcar unha mostra enorme, duns 23.000 individuos, polo que o erro para datos de toda a poboación galega nunca debería superar, con bastante seguridade, 土 0,65%. Velaí que o máis prudente sería consignar que nos últimos cinco anos houbo un estancamento na situación, sobre todo se acompañamos dunha visión máis ampla.
No ámbito laboral o IGE ofrece tamén resultados sobre a lingua usada cos compañeiros e cos empregados. En todos os casos vemos un panorama con porcentaxes moi semellantes para 2013 e 2018. Que sentido ten buscar cifras irreais e descontextualizadas?

 Ámbito social
Quédanos aínda un valor por comentar, ese +2,71% na epígrafe "con comerciantes". Aquí si, a cifra é correcta e fai referencia á evolución do ítem"en galego sempre". Nesta ocasión non se lle sumou a correspondente diferenza ao ítem "máis en galego ca castelán", posiblemente porque aquí houbo unha pequena redución de -0,38%. Polo tanto, se tivesen a honestidade de colocar sempre a mesma cifra, no canto dun +2,71 deberían ter posto +2,33. Unha forma ben miserable de manchar as mans. Total, por unhas décimas. A prepotencia é o que ten.
Outra vez non se dan as outras cifras do ámbito social: na relación cos amigos, o médico, a banca ou a Administración os resultados do 2018 prácticamente repiten os do 2013. Tamén se oculta a variación máis grande de todo o ámbito social e que se dá na lingua con que se fala cos profesores dos fillos. Neste caso os que só usan o castelán aumentan nun +4,02%. Ben curioso a Xunta oculte  o maior de todos os incrementos.
Ficou claro. A Xunta mente. Ademais no tema da lingua faino decote. Ten que ofrecer unha visión triunfalista e deturpada da situación da lingua para xustificar unha atroz política lingüística.
Se somos serios e honrados non creo que de todos estes datos se poida extraer outra conclusión de que o declive do galego freouse nestes dous ámbitos durante estes últimos cinco anos. Isto lévanos a enxergar que hai unha masa social resistente que está disposta a apostas pola nosa lingua. Xa que logo, debemos aproveitala. Outra lección que sacamos destes datos é o fracaso de todos eses agoreiros da morte inmediata do galego.
Agora ben, o retrato xeral non é bo. Nos ámbitos social e laboral houbo dun decrecemento de uso do galego de entre un 11% e un 13% no transcurso dos últimos 15 anos. Se abrimos o foco, o panorama neste intervalo é como o do seguinte gráfico, co galego (liñas azuis) en descenso e o castelán (liñas vermellas) superando ás azuis.

FONTE: https://cartaxeometrica.blogspot.com/2019/10/como-mentir-coas-estatisticas-do-galego2.html

Como mentir coas estatísticas do galego. 1

Se Queremos saber a manipulación non terá as mans tan cheas!

Manipular, do latín manipulare, "todo o que se pode operar coas mans" . Formado  a partir do manipulus "mans cheas". 

Os sentidos figurados están ben acaídos para o tema que nos ocupa: " Tratar [un asunto] da maneira que máis convén aos propios intereses, sen ter en conta os dereitos dos demais"

 " Realizar diversas  operacións ou manobras de forma oculta para alterar ou falsear [unha cousa]". Fonte: https://portaldaspalabras.gal/dicionario/procura/manipular

 Como mentir coas estatísticas do galego. 1

Información recollida no blog: https://cartaxeometrica.blogspot.com/2019/10/como-mentir-coas-estatisticas-do-galego.html

 Nunha serie de entradas vannos mostrar a adulteración que, desde o goberno galego, se fai dos datos obtidos polo IGE na enquisa quinquenal de coñecemento e uso do galego

Nesta ocasión comenzaremos coa última cifra deste cartel, divulgado desde as altas instancias da Secretaría Xeral de Política Lingüística. aos poucos días de publicarse os datos do IGE. Parece que se fai referencia a que houbo un aumento, +3,95%, da lectura en galego. Polo contexto enténdese que as cifras indican incrementos dos resultados da enquisa do IGE do 2018 respecto da anterior, do 2013. Se facemos a comparativa entre os datos destas dúas enquisas sobre a lingua dos libros que lemos os galegos, vemos que non houbo cambios. O máis prudente sería afirmar que neste aspecto a situación segue igual. Entón, de onde sae esa cifra de +3,95%? Non se trata de ningún incremento, fai referencia á porcentaxe de persoas que len máis en galego que en castelán (datos 2018). A gráfica explica moi ben tanto a mentira do cartel como a febleza do mundo editorial en galego, moi condicionado por unha lei zombie, que frustra o seu potencial.

 En todo caso o mellor é ir á fonte limpa e consultar os datos da porcentaxe de persoas segundo a lingua que usan para ler libros:

Coñecemento e uso do galego 5

Coñecemento e uso do galego 5

Do xornal  Praza Pública recollemos tamén  o artigo baixo o lema común de "As cifras do galego": A quebra na transmisión xeracional do galego certifica a importancia da poboación neofalante no futuro da lingua

(...) A transmisión do galego das xeracións maiores ás máis mozas sufriu unha evidente creba nos últimos anos e todo semella indicar que unha eventual recuperación do uso habitual do galego pasa pola poboación neofalante. Isto é, por quen tiveron o castelán -ou outro idioma- como lingua materna ou inicial, pero co paso do tempo optan por empregar maioritariamente o galego na súa vida cotiá.

(...)  Na poboación menor de 40 anos xa son minoría as persoas ás que, durante a infancia, os seus pais e nais lles falaban só ou maioritariamente en galego. 

Poboación á que que pais e nais lle falaban durante a infancia só ou maioritariamente en galego, por idades:

(...) O fenómeno do neofalantismo é estudado dende hai tempo como "crucial no presente e no futuro das linguas minorizadas". Desta base parten os estudos do proxecto de investigación NEOS da Universidade de Vigo, que aborda O neofalante como suxeito social: o proceso de conversión lingüística en Galicia, Euskadi, Aragón e País Valenciano no marco do grupo de investigación GRADES.

Co obxectivo de presentar os estudos máis recentes na materia e tamén de "abrir espazos para esta reflexión", os vindeiros 17 e 18 de outubro celébrase na Facultadade de Filoloxía e Tradución da UVigo o simposio internacional NEOS. Nel, explican dende a organización do encontro, reflexionarase "sobre os pasos necesarios para que, máis aló do impacto académico, poidamos acadar unha repercusión real e efectiva na recuperación das linguas minorizadas nas que as persoas neofalantes supoñen un motivo para a esperanza".

Durante dúas xornadas o programa do simposio inclúe a abordaxe, mediante persoas que estudaron a fondo cada caso, a situación e impacto da poboación neofalante en Galicia, Euskadi, a Comunitat Valenciana ou Aragón. A conferenciante plenaria do simposio é a doutora Jacqueline Urla, da Universidade de Massachusetts Amherst.

FONTE: https://praza.gal/acontece/a-quebra-na-transmision-xeracional-do-galego-certifica-a-importancia-da-poboacion-neofalante-no-futuro-da-lingua

Coñecemento e uso do galego 4

Coñecemento e uso do galego 4
Do xornal  Praza Pública recollemos unha serie de artigos baixo o lema común de "As cifras do galego"

Máis da metade da audiencia dos medios de comunicación desexa máis contidos en galego (Autor David Lombao @davidlombao venres 27, setembro 2019).  

Case catro décadas despois de que o Estatuto de Autonomía encomendase aos poderes públicos de Galicia "potenciar o emprego do galego en todos os planos da vida pública, cultural e informativa", a lingua galega é minoría absoluta nos medios de comunicación. O galego só é o idioma de uso habitual, alén da CRTVG, nuns poucos xornais e publicacións periódicas, así como nalgunhas emisoras de radio. Así o acreditan os datos que vén de divulgar o Instituto Galego de Estatística (IGE) referentes ao ano 2018. Así e todo, a oficina estatística pública tamén revela outro dato: máis da metade audiencia dos medios de comunicación desexa máis contidos en galego, mesmo en maior proporción que hai media década, primeira vez que o IGE realizou esta pregunta. 

Pero neste, como en tantos outros casos, desexos e realidade non cadran nin de lonxe. O castelán é maioritario na consulta habitual de información en todos os soportes, especialmente na información en internet e nos xornais impresos. A maior proporción de consumo de contidos en galego dáse na televisión, segundo o IGE, e non chega nin ao 20% da audiencia.

A respecto da anterior edición do estudo, en 2013, o único indicador que mellora para o galego é o da consulta de internet, onde aumenta a proporción de poboación que di facelo sempre ou maioritariamente en galego. Así e todo, a suma destes dous indicadores é absolutamente minoritaria e entre ambos apenas superan o 5%. 

Vigo é a cidade onde menos se fala galego; Lugo e Santiago, onde máis

(Autores: Miguel Pardo e David Lombao. Venres 27, setembro 2019)

O uso do galego varía moito segundo a área ou concello de Galicia que analicemos. Unha ollada aos datos achegados polo IGE amosa como as áreas da Coruña suroriental, que comprende as comarcas de Arzúa, Ordes e Terra de Melide, a Costa da Morte son as que presentan maior porcentaxe de poboación que ten o galego como lingua habitual sempre ou que a usa máis que o castelán, con cifras superiores ao 93% e ao 92% respectivamente. Pola contra, a área de Vigo é, con bastante diferenza, a zona onde menos se usa a lingua propia, seguida da da Coruña (que comprende a comarca coruñesa e a de Betanzos) e a de Ferrol-Eume-Ortegal.

Tendo en conta a evolución da porcentaxe de persoas que en cada área definida polo IGE fala "sempre" en galego ou "máis en galego que en castelán", o maior descenso no uso da lingua propia nos últimos cinco anos deuse na área de Ourense (-8,2%) e na de Vigo (-5,5%), mentres que os maiores incrementos tiveron lugar na da Coruña (+14%), Caldas-O Salnés (+14%) e Barbanza-Noia (+12%). 

O galego resiste como lingua maioritaria da metade da poboación

 (Autor: Miguel Pardo. Venres 27, setembro 2019)

O uso do galego estáncase. A precaria evolución na transmisión interxeracional, no ensino e no prestixio social provocan que a lingua propia manteña a día de hoxe os problemas que os datos revelaron hai xa cinco anos, sen mellora ningunha pero sen un grande empeoramento tampouco. O galego resiste, malia todo, como idioma maioritario da poboación galega pero segue a ser moi minoritario entre as xeracións máis novas. 

FONTE:  https://praza.gal/temas/as-cifras-do-galego

Coñecemento e uso do galego 3

Coñecemento e uso do galego 3
Nas dúas entradas anteriores recollemos datos obtidos do IGE  . Hoxe imos incorporar a opinión deses  resultados aparecidos en medios de comunicación galegos, RESALTAMOS TITULARES E FONTES:
  

Por Galicia Confidencial | Compostela | 27/09/2019 |

Debate sobre o futuro do galego: A Xunta asegura que se consolida como “lingua maioritaria” en Galicia

Tras a publicación por parte do IGE dos datos sobre o seu uso, A Mesa (Mesa pola Normalización) di que se constata “a falta de liberdade para vivir” neste idioma e a súa conversión "nunha lingua estranxeira no propio país".

 

Os datos que o Instituto Galego de Estatística (IGE) fixo públicos este venres sobre o coñecemento e uso do galego da Enquisa estrutural a fogares de 2018 están dando moito que falar, tanto, que as valoracións son completamente diverxentes en función de quen as emita. Así, mentres que para a Consellería de Cutlura as cifras amosan que o galego se consolida como “lingua maioritaria” de Galicia, para a Mesa  “constatan a falta de liberdade para vivir en galego”. Así, di que o informe do IGE apunta a unha perda continuada de falantes, especialmente no ámbito urbano, e mais a diglosia nas relacións sociais, cunha importante baixada do número de persoas que empregan só o galego en servizos docentes (23,48%), sanitarios (27,88%), administrativos (29,30), bancarios (28,72%) ou comerciais (30,27%). 

"Unha situación favorecida", denuncia o presidente da Mesa pola Normalización, Marcos Maceira, "pola vulneración de dereitos lingüísticos e pola exclusión do idioma de Galiza de grande parte dos ámbitos de uso e pola imposibilidade de devolución, oral ou escrita".

"Esta nova enquisa do IGE proporciona un novo dato aterrador sobre as consecuencias do mal chamado decreto de plurilingüismo", recorda Maceira a través dun comunicado. No tramo de idade no que se aplica o decreto, entre 5 e 15 anos, o 30,04% recoñecen non saber escribir galego, o 18,32% non saber lelo e o 23,9 % non saber falalo, o que supón un incremento do 8,42%, do 4,06%, e do 7,6% (respectivamente) sobre os datos recollidos no 2008..

FONTE: http://www.galiciaconfidencial.com/noticia/104991-debate-futuro-galego-xunta-asegura-se-consolida-lingua-maioritaria-galicia

Segundo a edición dixital do xornal Sermos Galiza (Daniel Salgado 27 setembro 2019)  "O 23,90% das galegas e galegos de entre 5 e 14 anos non saben falar galego". Segundo o autor do artigo "É rechamante que sexa a faixa de menor idade a que presenta menos coñecemento do idioma. Porque ademais se trata de persoas escolarizadas xa co polémico Decreto do Plurilingüismo, a primeira norma lexislativa na historia da Autonomía que reduciu a presenza do galego nas aulas. (...)

Segundo se avanza en idades, caen as porcentaxes de descoñecemento: o 9,84% entre 15 e 29 anos -que se corresponden con promocións anteriores ao retroceso normativo da etapa Feixoo-; o 12,21% entre 30 e 49 anos; o 11,69% entre 50 e 64 anos; o 8,84% de 65 ou máis anos. A media é dun 11,95% de galegas e galegos que saben “pouco ou nada” de galego. (...)

No que atinxe ao “ámbito educativo”, afirma que “o 59,57% das persoas que estudan na Galiza recibe a mesma proporción de clases en galego que en castelán”. Entre a poboación de a 16 anos, esa porcentaxe é do 72,72%, e baixa ao 36,03% na poboación de 17 ou máis anos, que recibe o 46,48% das clases en castelán. Estas cifras casan mal co coñecemento do galego entre as persoas menores de 15 anos: unha de cada catro non sabe falar galego.

FONTE:https://www.sermosgaliza.gal/articulo/lingua/cada-catro-menores-15-anos-non-saben-falar-galego/20190927125637084503.html

 

 

 

 

Coñecemento e uso do galego 2

Coñecemento e uso do galego 2 
Segundo os resultados da enquisa do IGE sobre coñecemento e uso do idioma galego nos fogares https://www.ige.eu/estatico/html/gl/OperacionsEstruturais/Resumo_resultados_EEF_Galego.html#uso-habitual-e-inicial-do-galego:
 

Uso do galego no ámbito familiar

 O 44,34% da poboación de Galicia que ten fillos ou fillas fálalles en galego sempre, o 31,20% sempre en castelán, o 13,85% máis castelán que galego e o 9,50% máis galego que castelán. No tocante aos fillos e ás fillas, cabe destacar que arredor do 39% fala sempre en galego cos seus proxenitores e arredor do 37% sempre en castelán.

 Persoas segundo a lingua na que falan no ámbito familiar. Galicia. Ano 2018

Unidade: porcentaxe (%)

Ámbito familiar	En galego sempre	Máis galego ca castelán	Máis castelán ca galego	En castelán sempre	Outras situacións
Nai	39,36	6,68	14,59	37,19	2,17
Pai	37,99	7,70	14,46	37,57	2,28
Avós	38,30	9,70	14,66	34,94	2,40
Fillos	44,34	9,50	13,85	31,20	1,10
Irmáns	45,54	7,87	11,05	33,71	1,82
Parella	44,53	8,24	11,96	34,18	1,10

Uso do galego no ámbito social

Dentro do ámbito social, o uso exclusivo do galego está máis estendido nas relacións entre amigos. O 34,12% da poboación de Galicia habitualmente fala sempre en galego cos amigos e coas amigas. Porén, o 39,40% comunícase co profesorado dos seus fillos e fillas exclusivamente en castelán e o 34,07% sempre utiliza este idioma cos especialistas sanitarios.

Persoas segundo a lingua na que falan no ámbito social. Galicia. Ano 2018
Unidade: porcentaxe (%)

Ámbito social	En galego sempre	Máis galego ca castelán	Máis castelán ca galego	En castelán sempre
Amigos	34,12	17,96	20,60	27,32
Comerciantes	30,27	19,14	21,34	29,25
Médicos	27,88	18,22	19,82	34,07
Profesores dos seus fillos	23,48	15,81	21,31	39,40
Persoal da administración	29,30	20,37	19,76	30,57
Persoal da banca	28,74	17,92	19,32	34,02

Uso do galego no ámbito laboral

No referente ao ámbito laboral, o 29,57% das persoas ocupadas de Galicia fala sempre en galego cos compañeiros e coas compañeiras de traballo e o 18,61% utiliza máis galego que castelán. A porcentaxe das persoas que falan sempre en galego ou máis galego que castelán cos seus superiores sitúase no 42,79%.

Persoas segundo a lingua na que falan no ámbito laboral. Galicia. Ano 2018
Unidade: porcentaxe (%)

Ámbito laboral	En galego sempre	Máis galego ca castelán	Máis castelán ca galego	En castelán sempre
Compañeiros de traballo	29,57	18,61	23,90	27,92
Persoal ao seu cargo	24,54	18,90	24,78	31,78
Superiores	25,08	17,71	21,86	35,35
Clientes	21,76	25,92	28,70	23,63

Uso do galego no ámbito educativo

No ámbito educativo a utilización de ambos idiomas, galego e castelán, é bastante parella: o 59,57% das persoas que estudan en Galicia recibe a mesma proporción de clases en galego que en castelán. Agora ben, se diferenciamos pola idade da persoa e, por conseguinte, por nivel educativo, esta porcentaxe cambia: sobe ata o 72,72% para a poboación de 5 a 16 anos, pero baixa ata o 36,03% entre a poboación de 17 ou máis anos. Este colectivo recibe o 46,48% das clases en castelán ou maioritariamente neste idioma.

Persoas que estudan en Galicia segundo a lingua na que reciben as clases por idade. Ano 2018
Unidade: porcentaxe (%)

Lingua	Total	De 5 a 16 anos	De 17 ou máis anos
Total	100,00	100,00	100,00
Todas en galego	1,28	1,03	1,71
Maioritariamente en galego	11,51	9,13	15,78
Igual en galego ca castelán	59,57	72,72	36,03
Maioritariamente en castelán	24,96	15,68	41,58
Todas en castelán	2,68	1,44	4,90

Coñecemento e uso do galego 1

Coñecemento e uso do galego segundo o IGE

O Instituto Galego de Estatística (IGE) presentou o r27 do 09 de 2019  os datos sobre coñecemento e uso do galego, extraídos da Enquisa estrutural a fogares de 2018. No ano 2018 un dos módulos específicos está dedicado ao coñecemento e uso da lingua galega. Neste módulo analízanse, entre outras cousas, o grao de coñecemento do idioma galego nas súas distintas formas (oral e escrito) e o seu uso en distintos ámbitos sociais. Imos expor o resumo extraído da súa páxina: https://www.ige.eu/estatico/html/gl/OperacionsEstruturais/Resumo_resultados_EEF_Galego.html#uso-habitual-e-inicial-do-galego 

Segundo as conclusións recollidas polo Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia) do Consello da Cultura Galega (CCG): http://consellodacultura.gal/cdsg/paxinaarq.php?id=6122 , en termos xerais, non se perciben nestes últimos cinco anos grandes mudanzas, con respecto á Enquisa de 2013:

O 30,57% da poboación de Galicia afirma falar sempre en galego (0,63 puntos menos ca en 2013), un 21,72% afirma falar máis galego que castelán (1,43 puntos máis ca en 2013), un 23,32% afirma falar máis castelán que galego (1,06 puntos máis ca en 2013) e un 24, 40% afirma falar sempre en castelán (1,85 puntos menos ca en 2013). Mantéñense tamén as grandes desigualdades de usos segundo a idade da poboación, resultando especialmente preocupante na franxa de entre 5 e 14 anos, onde só o 26,12%da poboación fala “só galego” ou “máis galego que castelán”. 

Imos expor ( en sucesivas entradas) unha recompilación de datos desas estatísticas do IGE segundo coñecemento e uso do noso idioma:

Coñecemento do galego 1

No ano 2018 o 57,59% dos galegos e das galegas de 5 ou máis anos manifesta que sabe falar o galego moito, o 30,46% bastante e o 11,95% pouco ou nada. Entre a poboación menor de 15 anos, a porcentaxe de persoas que saben falar pouco ou nada o galego sitúase no 23,90%, mentres que entre a poboación de 65 ou máis anos sitúase no 8,84%.

A familia segue a ser a principal vía de aprendizaxe do idioma galego. O 83,36% dos galegos e das galegas aprendeu a falar o galego neste ámbito, pero ao cinxirse á poboación menor de 30 anos a escola supera á familia como medio de aprendizaxe: o 93,73% das persoas neste grupo de idade aprendeu o galego na escola e o 69,99% coa familia.

Persoas que saben falar galego por idade. Galicia. Ano 2018
Unidade: porcentaxe (%)

Idade	Total	Moito	Bastante	Pouco ou nada
Total	100	57,59	30,46	11,95
De 5 a 14 anos	100	38,03	38,07	23,90
De 15 a 29 anos	100	63,01	27,15	9,84
De 30 a 49 anos	100	61,06	26,73	12,21
De 50 a 64 anos	100	56,22	32,09	11,69
De 65 ou máis anos	100	58,54	32,62	8,84

Uso habitual e inicial do galego

En 2018 o 30,57% da poboación de Galicia fala sempre en galego. Esta porcentaxe é inferior á rexistrada hai 5 anos en 0,63 puntos.

Por outra banda, a porcentaxe de poboación que fala máis galego que castelán aumentou 1,43 puntos respecto ao ano 2013 ata situarse no 21,72%; tamén aumentou a porcentaxe dos que falan máis castelán que galego: 22,26% en 2013 e 23,32% en 2018.

Finalmente, algo máis do 24% dos e das residentes en Galicia fala sempre en castelán, 1,85 puntos porcentuais menos que en 2013.

O uso do galego é desigual dependendo da idade da poboación. Deste xeito, o 48,48% das persoas de 65 ou máis anos fala habitualmente só en galego e un 24,91% utiliza máis o galego que o castelán. Pola contra, entre os rapaces e as rapazas de 5 a 14 anos, o 14,27% habitualmente sempre fala en galego, o 11,85% máis en galego que en castelán e o 73,88% restante utiliza sempre o castelán ou máis castelán que galego.

Persoas segundo a lingua na que falan habitualmente por idade. Galicia. Ano 2018
Unidade: porcentaxe (%)

Idade	En galego sempre	Máis galego ca castelán	Máis castelán ca galego	En castelán sempre
Total	30,57	21,72	23,32	24,40
De 5 a 14 anos	14,27	11,85	29,75	44,13
De 15 a 29 anos	18,94	18,45	30,75	31,86
De 30 a 49 anos	23,66	20,64	28,25	27,45
De 50 a 64 anos	32,78	25,35	21,51	20,36
De 65 ou máis anos	48,48	24,91	12,96	13,65

No tocante á lingua habitual de escritura, o castelán segue a ser a lingua máis utilizada polas persoas que viven en Galicia. A porcentaxe de poboación que habitualmente escribe en galego é do 16,64%.

Ao comparar os datos segundo a lingua na que falan habitualmente, obsérvase que entre as persoas que sempre falan en galego, o 36,19% escribe habitualmente na mesma lingua e o 63,81% faino en castelán. 

 

Persoas segundo a lingua na que escriben habitualmente por lingua na que falan habitualmente. Galicia. Ano 2018
Unidade: porcentaxe (%)

	Lingua na que escriben
Lingua na que falan	Total	Galego	Castelán
Total	100	16,88	83,12
En galego sempre	100	36,19	63,81
Máis galego ca castelán	100	23,79	76,21
Máis castelán ca galego	100	3,02	96,98
En castelán sempre	100	0,73	99,27